Bakıda torpaq bazarı sürətlə əl yandıran sahəyə çevrilib. Mərkəzi ərazilərdə qiymətlərin rekord həddə çatması insanları seçim qarşısında qoyur: torpaq alıb ev tikdirmək, yoxsa 20 illik ipoteka ilə mənzil sahibi olmaq?
Bir vaxtlar daha sərfəli görünən fərdi tikinti modeli indi əvvəlki üstünlüyünü itirə bilər.
Medianews.az bildirir ki, məsələ ilə bağlı “Yeni Sabah”a danışan əmlak məsələləri üzrə ekspert Ramil Osmanlı bildirib ki, bazarda torpağa marağın artması və təklifin getdikcə azalması qiymətləri davamlı şəkildə yuxarı çəkir:
“Torpaq qiymətlərinin artımı daha çox makroiqtisadi amillərlə bağlıdır. Hazırda bazarda tələb yüksəkdir, təklif isə ildən-ilə kəskin şəkildə azalır. Bu da onu deməyə əsas verir ki, tələb çox, təklif isə məhduddursa, qiymət artımı qaçılmazdır.
Məhz bu səbəbdən hazırkı şəraitdə torpaq bazarında davamlı bahalaşma müşahidə olunur. Burada başqa bir vacib məqamı da nəzərdən qaçırmaq olmaz. Son illər inzibati qərarlar, tikinti ilə bağlı qaydaların sərtləşdirilməsi, kommunal infrastruktura qoşulma imkanlarının məhdudlaşdırılması, xüsusilə də məlumatlandırma icazəsi qaydasından kənar tikilən evlərlə bağlı problemlər sənədli torpaq sahələrinə marağı daha da artırıb.
Təbii ki, bu hal sənədli torpaq sahələrinin qiymətinə də birbaşa təsir edir. Ümumiyyətlə, torpaq artan və bərpa olunan əmlak növü deyil. Əksinə, torpaq məhdud və regenerasiya olunmayan resursdur. Bu baxımdan ildən-ilə ölkənin müxtəlif ərazilərində torpaq qiymətlərinin ciddi şəkildə bahalaşdığını görürük”.
Ekspert bildirib ki, sənədli torpaq qıtlığı səbəbindən Bakı və Abşeronda qiymətlər daha sürətlə artır və bu proses yaxın illərdə də davam edəcək:
“Artıq turizm təyinatlı dağlıq və dağətəyi rayonlarda, hətta kənd yerlərində belə, torpağın 1 sotunun qiyməti 10 min manata yaxınlaşır, bəzi hallarda isə bu həddi keçir. Eyni vəziyyət torpaq qıtlığının daha çox hiss olunduğu Bakı və Abşeron ərazisində də müşahidə edilir. Xüsusilə sənədli torpaq sahələrinin daha az olduğu bu ərazilərdə qiymətlər daha sürətlə artır.
Şəhər mərkəzində tikinti qaydalarının dəyişdirilməsi və sərtləşdirilməsi də torpaq qiymətlərinin ildən-ilə artmasına səbəb olur. Bu isə zaman keçdikcə bazarda marağın müəyyən qədər azalmasına gətirib çıxara bilər.
Əgər alternativ istiqamətlər üzrə müəyyən qərarlar qəbul olunmasa, bu vəziyyət gələcəkdə daha da dərinləşəcək. Çünki faktiki olaraq bəzi dövlət qurumları torpaq qiymətlərinin artımına təsir edən yanaşmalar sərgiləyirlər. Halbuki istifadə olunmayan ərazilərin bazara çıxarılması, müxtəlif təyinatlı torpaq sahələrinin təyinatının dəyişdirilərək bələdiyyələrin balansına verilməsi kimi addımlar atılarsa, bazarda alternativ təklif formalaşa bilər.
Əks halda, qiymət artımını sürətləndirən mövcud mexanizmlər qorunub saxlanacaq və bu da növbəti illərdə torpaq bazarında bahalaşmanın davam etməsinə səbəb olacaq”.