İyunun 11-dən iyulun 19-dək ABŞ, Kanada və Meksikada keçiriləcək 23-cü dünya futbol çempionatı tarixə təkcə iştirakçı komandaların sayı ilə deyil, həm də bilet qiymətləri ilə düşməyə hazırlaşır.
Medianews.az xəbər verir ki, ilk dəfə 48 komandanın qatılacağı mundial 104 oyundan ibarət olacaq və təşkilatçılar bu turniri futbol tarixinin ən böyük kommersiya layihələrindən birinə çevirməyə çalışırlar. Nəticədə azarkeşlər əvvəlki dünya çempionatları ilə müqayisədə xeyli yüksək qiymətlərlə üzləşirlər.
Qrup mərhələsindən finala qədər: qiymətlər necə dəyişir?
Çempionatda adi biletlərin qiyməti oyunun mərhələsindən və stadiondakı yer kateqoriyasından asılı olaraq dəyişir.
Standart qiymət aralığı belədir:
- Qrup mərhələsi oyunları: 60-735 dollar
- 1/16 final mərhələsi: 105-665 dollar
- 1/8 final mərhələsi: 118-318 dollar
- 1/4 final mərhələsi: 235-665 dollar
- Yarımfinal: 412-1118 dollar
- Üçüncü yer uğrunda oyun: 235-588 dollar
- Final: 1825-6730 dollar.
Bu rəqəmlər yalnız FİFA-nın rəsmi satış qiymətlərini əhatə edir. Təkrar satış bazarında qiymətlər daha yüksək ola bilər.
60 dollarlıq bilet reallıqda nə dərəcədə əlçatandır?
FİFA uzun müddət dünya çempionatının ən ucuz biletlərinin 60 dollardan başlayacağını vurğulayıb. Lakin məlumatlar göstərir ki, bu kateqoriyaya daxil olan biletlər ümumi satış həcminin çox kiçik hissəsini təşkil edir.
Qiyməti 60 dollar olan biletlər əsasən stadionların ən yuxarı və künc hissələrində yerləşən yerlər üçün nəzərdə tutulub. Bu kateqoriya yalnız bəzi qrup oyunlarında mövcuddur və sonrakı mərhələlərdə demək olar ki, yoxa çıxır. Ona görə azarkeşlərin böyük hissəsi faktiki olaraq 185-350 dollar aralığında başlayan biletlərlə qarşılaşır. Ən çox satılan yerlər isə 350-735 dollar arasında dəyişən birinci və ikinci kateqoriya biletlərdir.
Dinamik qiymət sistemi nə deməkdir?
Builki mundialda FİFA ilk dəfə geniş miqyasda "dinamik qiymət" modelindən istifadə edir. Bu sistemə görə, biletin qiyməti yalnız mərhələ və yer kateqoriyasından deyil, həm də tələbatdan asılı olaraq dəyişir.
Məsələn, Argentina, Fransa və digər favorit komandaların oyunlarına maraq artdıqca bəzi şəhərlərdə biletlərin qiyməti dəfələrlə yüksəlib. Beləliklə, eyni kateqoriyaya aid iki bilet müxtəlif oyunlarda fərqli qiymətə satıla bilər.
Bir azarkeş mundial üçün nə qədər pul xərcləməlidir?
Hesablamalara görə, orta səviyyəli yerlərdə bir oyuna baxmaq istəyən azarkeş 450-800 dollar xərcləməli olacaq.
Sevdiyi komandanın qrup mərhələsindəki üç oyununa getmək istəyən azarkeş üçün ümumi xərc 1200-2500 dollar arasında dəyişə bilər.
Komandasını turnirin əvvəlindən finala qədər izləmək istəyən azarkeşin xərcləri isə 3180 dollardan başlayaraq 15 min dolları keçə bilər. Bu məbləğə nəqliyyat və yerləşmə xərcləri daxil deyil.
2022-ci ildə Qətərdə keçirilmiş çempionatla müqayisə
Builki dünya çempionatını əvvəlki mundialla müqayisə etsək, açılış oyununun orta qiyməti təxminən 83 faiz bahadır. Qətərdə 300 dollara olan biletin qiyməti indi 550 dollardır.
Qrup mərhələsi oyunlarının orta qiyməti Qətərdə 160 dollar idisə, indi 225 dollardır.
1/4 final mərhələsi üçün qiymətlər təxminən 66 faiz artıb və orta hesabla 750 dollara yüksəlib.
Ən böyük fərq final oyununun biletlərində müşahidə olunur. 2022-ci il finalının orta qiyməti 1100 dollar olduğu halda, 2026-cı il finalında bu rəqəm 2800 dolları keçir. Yəni təxminən 154 faizlik artım var.
VİP biletlər ayrıca bazar yaradır
Dünya çempionatında ən sürətlə bahalaşan seqment VİP və “hospitality” paketləridir.
Bir oyuna aid VİP paketlərin qiyməti 1350 dollarla 25 min dollar arasında dəyişir.
Bir neçə oyunu əhatə edən paketlər 5300 dollardan 40 min dollaradək satılır.
Final matçı üçün nəzərdə tutulan ən yüksək səviyyəli paketlərin qiyməti isə 57 min dollardan 73 min dollara qədər yüksəlir. Bu paketlərə xüsusi lojalarda yer, qida və içkilər, ayrıca giriş-çıxış imkanları və digər xidmətlər daxildir.
Bilet qiymətindən baha başa gələn xərclər
Mundiala səfər etməyi planlaşdıran azarkeşlər üçün əsas problem yalnız bilet deyil. ABŞ və Kanadanın ev sahibliyi etdiyi şəhərlərdə hotellərin qiymətləri artıq rekord həddə çatıb.
Xüsusilə Dallas, Nyu-Cersi və San-Fransisko kimi şəhərlərdə yerləşmə xərclərinin bilet qiymətinə yaxınlaşacağı gözlənilir. Buna görə də ekspertlər azarkeşlərə əsas şəhərlər əvəzinə yaxın yaşayış məntəqələrində qalmağı tövsiyə edirlər.
Rekord gəlir gətirən mundial
2026-cı il dünya çempionatı idman tədbirindən daha çox qlobal kommersiya layihəsini xatırladır. Komandaların sayının 32-dən 48-ə yüksəlməsi, oyun sayının 64-dən 104-ə çatdırılması və Şimali Amerikanın iri bazarının turnirə cəlb edilməsi FİFA-ya rekord gəlir əldə etmək imkanı yaradır.
Bu səbəbdən də 2026 mundialı həm tarixdə ən çox tamaşaçı qəbul edən, həm də ən bahalı dünya çempionatı kimi yadda qala bilər. Adi azarkeş üçün futbol bayramında iştirak etmək əvvəlki turnirlərlə müqayisədə xeyli baha başa gələcək.
Çempionatın sxemi
Çempionatda 48 komanda 12 qrupa bölünüb. İlk iki yeri tutanlar və üçüncülər arasında ən yaxşı nəticə göstərmiş 8 komanda 1/16 finala bilet alacaq.
A qrupu
Meksika
CAR
Cənubi Koreya
Çexiya
B qrupu
Kanada
Bosniya
Qətər
İsveçrə
C qrupu
Braziliya
Mərakeş
Haiti
Şotlandiya
D qrupu
ABŞ
Paraqvay
Avstraliya
Türkiyə
E qrupu
Almaniya
Kürasao
Fil Dişi Sahili
Ekvador
F qrupu
Niderland
Yaponiya
İsveç
Tunis
G qrupu
Belçika
Misir
İran
Yeni Zelandiya
H qrupu
İspaniya
Kabo Verde
Səudiyyə Ərəbistanı
Uruqvay
İ qrupu
Fransa
Seneqal
Norveç
İraq
J qrupu
Argentina
Əlcəzair
Avstriya
İordaniya
K qrupu
Portuqaliya
Konqo DR
Özbəkistan
Kolumbiya
L qrupu
İngiltərə
Xorvatiya
Panama
Qana.
1/16 final
1) A2 – B2
2) C1 – F2
3) E1 – A/B/C/D/F3
4) F1 – C2
5) E2 – İ2
6) İ1 – C/D/F/G/H3
7) A1 – C/E/F/H/İ3
8) L1 – E/H/İ/J/K3
9) G1 – A/E/H/İ/J3
10) D1 – B/E/F/İ/J3
11) H1 – J2
12) K2 – L2
13) B1 – E/F/G/İ/J3
14) D2 – G2
15) J1 – H2
16) K1 – D/E/İ/J/L3
1/8 final
17) 3 – 6
18) 1 – 4
19) 2 – 5
20) 7 – 8
21) 12 – 11
22) 10 – 9
23) 15 – 14
24) 13 – 16
1/4 final
25) 17 – 18
26) 19 – 20
27) 21 – 22
28) 23 – 24
Yarımfinal
29) 25 – 27
30) 26 – 28
Üçüncü yer uğrunda oyun
29 – 30
Final
29 – 30.
Xatırladaq ki, 1930 və 1950-ci illərdə Uruqvay, 1934, 1938, 1982 və 2006-cı illərdə İtaliya, 1954, 1974, 1990 və 2014-cü illərdə Almaniya (Qərbi Almaniya), 1958, 1962, 1970, 1994 və 2002-ci illərdə Braziliya, 1966-cı ildə İngiltərə, 1978, 1986 və 2022-ci illərdə Argentina, 1998 və 2018-ci illərdə Fransa, 2010-cu ildə İspaniya dünya çempionu olub.